Informatiebeveiliging in de zorg (NEN7510) is een onderwerp dat niet meer weg te denken is. Met de grote hoeveelheid gevoelige gegevens die zorginstellingen beheren, is het essentieel dat er veilig word omgegaan met deze data. Maar hoe zorg je er als zorginstelling voor dat je aan de steeds strengere wordende eisen voldoet?
Anneke Maaskant, implementatieconsultant en auditor ISMS, deelt in dit interview haar inzichten en ervaringen in de zorgsector. Ze bespreekt de uitdagingen en valkuilen die ze in haar werk tegenkomt en geeft waardevolle tips voor zorginstellingen die hun informatiebeveiliging willen verbeteren.
Van passie voor zorg naar expertise in informatiebeveiliging
Anneke’s loopbaan begon als implementatieconsultant in de zorg, waar ze elektronische cliëntendossiers implementeerde. Met haar achtergrond in Technische Geneeskunde en Bedrijfskunde groeide haar interesse in ICT en informatiebeveiliging. “De zorgsector heeft te maken met ontzettend veel vertrouwelijke gegevens van patiënten of cliënten. Het zorgvuldig en veilig omgaan met deze gegevens is van essentieel belang,” vertelt Anneke.
Het implementeren van een managementsysteem voor informatiebeveiliging (ISMS) biedt volgens Anneke een solide basis voor zorginstellingen om compliant te worden met normen zoals NEN7510, NEN7512 en NEN7513. Maar uit haar ervaring als auditor blijkt dat een ISMS zelf geen garantie is voor certificering of zorgvuldig omgaan met (vertrouwelijke) informatie.
De grootste valkuilen bij informatiebeveiliging in de zorg
Anneke deelt vier veelvoorkomende valkuilen die zorginstellingen volgens haar tegenkomen bij het opzetten en beheren van een ISMS:
- Gebrek aan commitment vanuit het management
“Een veelvoorkomende misvatting is dat informatiebeveiliging door het management wordt gezien als het feestje is van de IT-afdeling of Security Officer. In werkelijkheid is informatiebeveiliging iets dat de hele organisatie aangaat. Zonder duidelijke betrokkenheid en ondersteuning vanuit het management blijft informatiebeveiliging een losstaand proces dat niet effectief is.” - De menselijke factor onderschatten
Hoewel technische maatregelen cruciaal zijn, blijft de mens de meest risicovolle schakel. “Als medewerkers zich niet aan de afspraken en richtlijnen houden, werkt zelfs de beste technologie niet. Informatiebeveiliging is daarom van iedereen binnen de organisatie, en dat vraagt om bewustwording en training.” - Denken dat certificering ophoudt bij de Annex A-maatregelen
Veel organisaties richten zich uitsluitend op het implementeren van de Annex A-maatregelen uit de NEN7510. “Maar een ISMS gaat veel verder dan dat. Het draait om de PDCA-cyclus (Plan-Do-Check-Act): plannen, monitoren, bijsturen en continu verbeteren. Zonder deze cyclus blijft een ISMS een statisch document dat zijn doel voorbijschiet.”
Daarnaast is het belangrijk om te begrijpen dat een ISMS niet alleen draait om het implementeren van maatregelen, maar ook om het effectief identificeren, beoordelen en beheren van risico’s. “Veel organisaties denken dat het voldoende is om risico’s te inventariseren en maatregelen te implementeren, maar het ontbreekt vaak aan het continu monitoren en verbeteren van deze processen,” voegt Anneke toe. “Zonder een goed risicomanagementproces mis je de kern van wat een ISMS beoogt te bereiken.”
- ISMS implementeren vanuit extrinsieke motivatie
Organisaties die een ISMS implementeren puur omdat wetgeving of klanten dit eisen, lopen volgens Anneke risico’s. “Zo’n systeem wordt vaak slecht onderhouden of gezien als ballast. Dit kan leiden tot operationele problemen en in het ergste geval schorsen of intrekken van het certificaat. Als informatiebeveiliging daarentegen voortkomt uit een intrinsieke motivatie, zie je dat het ISMS echt wordt omarmd en de organisatie efficiënter en veiliger wordt.”
Waarom nu investeren in een ISMS?
Anneke benadrukt dat een ISMS meer oplevert dan alleen compliance. “Door kritisch naar processen te kijken tijdens de implementatie, merk je dat het ook leidt tot minder bureaucratische en efficiëntere werkprocessen. Bovendien versterkt het vertrouwen bij patiënten en samenwerkingspartners.”
Gratis webinar: Van A tot certificering – samen met Icare
Wil je precies weten hoe je NEN 7510 of ISO 27001 praktisch implementeert binnen jouw zorgorganisatie? Tijdens het webinar Van A tot certificering laten we samen met Icare zien hoe je het certificeringstraject stap voor stap aanpakt. Je ontdekt hoe Icare beleid en praktijk met elkaar verbindt, welke valkuilen je kunt vermijden en hoe je met de juiste structuur sneller compliant wordt — zonder onnodige druk op je organisatie.