Effectief risicomanagement volgens het 3 Lines Model
Het Institute of Internal Auditors (IIA) heeft het 3 Lines of Defense Model aangepast. De term Defense verdween uit de naam, en de rol van risicomanagement en controls kreeg een duidelijkere positie. Dit betekent dat de eerste lijn nu expliciet verantwoordelijk is voor het identificeren en beheersen van risico’s. De tweede lijn biedt hierbij ondersteuning en advies in complexe situaties.
Deze verandering vormt een goed moment om stil te staan bij effectief risicomanagement en de valkuilen die organisaties belemmeren in hun risk management and compliance functions. Meer grip krijgen op GRC in de praktijk? Bekijk onze gids: GRC – Governance, Risk en Compliance praktisch uitgelegd.
Veelvoorkomende valkuilen bij risicomanagement
Uit de praktijk blijkt dat risicomanagement vaak tekortschiet door drie veelvoorkomende problemen:
1. Zwevende risico’s
Risico’s blijven vaak zonder duidelijke koppeling aan doelen of processen. Wanneer een organisatie werkt met losse risicolijsten, voelen deze risico’s vaak niet relevant. Dit leidt tot een bureaucratisch beeld van risk management and controls, waardoor medewerkers minder betrokken raken.
Door risico’s direct te verbinden aan doelstellingen, processen en projecten, ontstaat een logische structuur. Dit helpt de eerste lijn om verantwoordelijkheid te nemen en voorkomt dat de tweede lijn onbedoeld risico’s invult, wat kan leiden tot inefficiëntie.
2. Geen risico-eigenaarschap
Veel organisaties discussiëren over wie verantwoordelijk is voor welke risico’s. Wanneer risico’s worden gekoppeld aan specifieke doelen en processen, wordt direct duidelijk wie de eigenaar is. Dit zijn doorgaans de senior managers en proces- of projectverantwoordelijken.
Een extra complicatie ontstaat wanneer onduidelijk is wie welk doel of proces beheert, vooral bij processen die afdelingen overstijgen. Dit kan leiden tot besturingsrisico’s, wat de effectiviteit van de organisatie belemmert. Internal audit teams in de derde lijn kunnen helpen deze knelpunten te signaleren.
3. Geen aanspreekcultuur
Binnen veel organisaties, vooral in de publieke sector, neemt de tweede lijn taken over die eigenlijk bij de eerste lijn horen. Als managers niet verantwoordelijk worden gehouden voor risk and control, verdwijnt de effectiviteit van het model.
Een eerste lijnsmanager moet zorgen voor twee dingen:
✔️ Optimale processen voor maximale effectiviteit
✔️ Het beheersen van risico’s om ongewenste verstoringen te minimaliseren
Management en de board moeten hierop toezien en een cultuur creëren waarin eigenaarschap en verantwoordelijkheid centraal staan.
Hoe het 3 Lines Model helpt
De aanpassingen aan het 3LOD Model benadrukken de rol van de eerste lijn en versterken de effectiviteit van internal controls. Toch blijven slechte ervaringen en een gebrek aan kennis een obstakel. Als senior management de toegevoegde waarde van risicomanagement niet erkent, blijft het een papieren tijger.
In mijn volgende blog deel ik een aanpak om deze negatieve ervaringen om te buigen en risicomanagement effectiever te maken.
🔹 Wil je jouw Governance, Risk en Compliance op orde brengen?
FullyInControl helpt organisaties risico’s effectief te managen en compliant te blijven met applicable laws. Bekijk onze GRC-oplossing en ontdek hoe wij jouw organisatie ondersteunen. 👉 Bekijk de GRC-oplossing
Hoe het 3 Lines Model helpt
De aanpassingen aan het 3LOD Model benadrukken de rol van de eerste lijn en versterken de effectiviteit van internal controls. Toch blijkt in de praktijk dat veel eerste lijns managers nog steeds huiverig zijn om risicomanagement actief toe te passen.
Slechte ervaringen en gebrek aan kennis spelen hierbij een grote rol. Veel organisaties hebben last van bureaucratische benaderingen, zwevende risico’s en een gebrek aan eigenaarschap, waardoor risicomanagement wordt gezien als een last in plaats van een hulpmiddel. Dit belemmert een effectieve werking en zorgt ervoor dat de eerste lijn de toegevoegde waarde niet inziet.
Je Governance, Risk en Compliance op orde krijgen? FullyInControl automatiseert je processen, geeft je inzicht en helpt je de juiste keuzes te maken. Bekijk onze GRC-oplossing voor meer informatie. Ga naar de pagina via deze link.